Jest takie miejsce w Katowicach, w którym historia rewolucji przemysłowej na Śląsku jest wciąż żywa. To Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA, które znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki. Zgromadzone tu eksponaty przenoszą nas do czasów intensywnego rozwoju hutnictwa na Śląsku, która może zafascynować nie tylko miłośników historii techniki.
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA w Szopienicach
Muzeum znajduje się we wschodniej części Katowic, w typowo przemysłowej dzielnicy Szopienice-Burowiec. Zasoby muzeum to przede wszystkim maszyny i urządzenia z początku XX wieku, a także zabytkowe motocykle i silniki spalinowe. Obiekt organizuje również wystawy czasowe, których tematyka nie zawsze nawiązuje do historii przemysłu ciężkiego. Muzeum organizuje też zajęcia edukacyjne dla uczniów szkół podstawowych i jest otwarte na komercyjną współpracę z klientami indywidualnymi i biznesowymi. Przestronne, utrzymane w industrialnym wnętrza mogą stanowić wyjątkowe tło dla sesji zdjęciowej lub eventu firmowego.
Od huty metali nieżelaznych po niezwykłe muzeum na Górnym Śląsku
Muzeum mieści się w dawnej walcowni zbudowanej na potrzeby huty cynku „Wilhelmina”, która powstała w Szopienicach w 1834 roku. Huta należała do jednego z największych przedsiębiorstw górniczo-hutniczych w Europie, niemieckiego koncernu „Georg von Giesche’s Erben”. Podczas II wojny światowej huta produkowała metale na potrzeby niemieckiego przemysłu zbrojeniowego. W 1945 roku huta została przejęta przez państwo i rozpoczęła działalność pod nową nazwą Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice”. Była to jedna z najważniejszych hut metali w ówczesnej Polsce, zaopatrująca nie tylko krajowych odbiorców, ale również inne państwa bloku wschodniego. W 2002 roku wskutek kryzysu przemysłu ciężkiego zakład zamknięto.
Walcownia została uruchomiona 1904 roku i był to bardzo nowoczesny obiekt jak na tamte czasy. W walcowni przerabiano surowy cynk na wyroby gotowe, głównie były to blachy cynkowe, które wykorzystywano m.in. do wykonywania pokryć dachowych. Muzeum znajduje się w oryginalnym budynku, który przetrwał do naszych czasów w doskonałym stanie. Przetrwały również maszyny i urządzenia, które stanowiły ciąg technologiczny w produkcji blach cynkowych. W 2013 roku budynek został odkupiony od likwidatora huty przez Piotra Gerbera, założyciela Fundacji Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego. Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA otwarło swe podwoje w 2015 roku, natomiast w 2017 roku zostało umieszczone na Szlaku Zabytków Techniki.
Atrakcje w Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA
Zwiedzający muzeum mają do dyspozycji 5000 m2 powierzchni wystawienniczej w halach historycznej walcowni cynku. Znajdują się tutaj trzy wystawy stałe: Historia hutnictwa, Silniki stacjonarne oraz Motocykle Harley-Davidson. Wyjątkową częścią wystawy poświęconej przemysłowi hutniczemu jest hala z maszynami parowymi, w której zgromadzono cztery zabytkowe maszyny parowe o mocy 250 KM każda. W tzw. Kolekcji Peppinga można obejrzeć silniki stacjonarne do maszyn warsztatowych i rolniczych, pojazdów i statków. Muzeum skrywa również prawdziwe perełki dla fanów motoryzacji, w tym kultowe modele motocykli Harley-Davidson z lat 20., 40. i 60., a także motocykle amerykańskiej marki Indian i polskie legendy na dwóch kółkach – motocykle Sokół i Junak.
WALCOWNIA – Muzeum Hutnictwa Cynku. Co nowego?
W katowickim muzeum co jakiś czas organizowane są wystawy czasowe. Bywalcy mieli już okazję zapoznać się historią bombek choinkowych, zbiorami kufli górniczych czy fotografiami wizerunków św. Barbary na obrazach i rzeźbach. W 2025 roku muzeum po raz drugi zorganizowało międzynarodową wystawę „Pociąg do WALCOWNI” (19.06-22.06), której sercem była modułowa makieta kolejowa o powierzchni 500 m2, wykonana w skali 1:120. Dodatkową atrakcją wystawy były pokazy Nocne Jazdy, które odbywają się wyłącznie przy światłach wykorzystanych w makiecie i taborze.
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA bierze również udział w Industriadzie, czyli corocznym, jednodniowym festiwalu promującym Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Podczas wydarzenia można m.in. obejrzeć ciekawe eksponaty, wziąć udział w warsztatach i posłuchać wykładów naukowych. Poza atrakcjami organizowanymi w ramach Industriady muzeum oferuje również inne wydarzenia dla dzieci i dorosłych, w tym m.in.:
- warsztaty kreatywne dla dzieci,
- lekcje i warsztaty muzealne dla szkół,
- prelekcje ze zwiedzaniem,
- specjalne zwiedzanie z oprowadzaniem,
- wydarzenia muzyczne,
- imprezy okolicznościowe (np. majówki).
Kalendarium wydarzeń organizowanych w WALCOWNI można sprawdzić tutaj.
WALCOWNIA – wyjątkowe miejsce na wydarzenia w Katowicach
Budynek Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA budzi zachwyt autentycznym industrialnym klimatem, który znakomicie oddaje ducha czasów rewolucji przemysłowej. Muzeum wykorzystuje ten atut, udostępniając wnętrza na potrzeby wydarzeń firmowych, komercyjnych i kulturalnych. Hala o powierzchni ponad 5000 m2 może pomieścić nawet 1400 uczestników, co pozwala na zorganizowanie dużego eventu (np. koncertu). Szeroka brama umożliwia wjazd samochodem bezpośrednio do hali, dzięki czemu w muzeum organizowane są również wydarzenia motoryzacyjne. Tajemniczy, surowy klimat hali przemysłowej można wykorzystać również do profesjonalnej sesji zdjęciowej.
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA – praktyczne info
Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA mieści się przy ulicy 11 listopada 50 w Szopienicach, tj. w północno-wschodniej części Katowic. To tylko ok. 10 minut jazdy samochodem lub pół godziny rowerem od Silesia Apartments, więc warto wybrać nowoczesny i komfortowy apartament na swoją bazę wypadową.
Muzeum jest otwarte od wtorku do piątku w godzinach 10:00-16:00 oraz w weekendy i wybrane święta od 10:00 do 18:00 (warto sprawdzić wcześniej, czy godziny otwarcia nie uległy zmianie). W weekendy i dni świąteczne muzeum można zwiedzać z przewodnikiem w wyznaczonych godzinach – wejścia odbywają się co półtorej godziny od 10:30 do 16:30. Grupy zorganizowane mogą umówić się na zwiedzanie z przewodnikiem również w dni powszednie. Oprócz biletów zwykłych dostępne są bilety ulgowe dla dzieci i młodzieży (dzieci do lat 3 korzystają bezpłatnie), bilety dla seniorów oraz bilety rodzinne.
