Sztolnia Królowa Luiza i Kopalnia Guido to obiekty należące do Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Kompleks jest jedną z najpopularniejszych atrakcji na Górnym Śląsku, dlatego podczas pobytu w Katowicach warto podjechać do Zabrza (to tylko ok. 18 km) i sprawdzić, co przyciąga turystów do tego miejsca. Gotowi na wycieczkę podziemnymi korytarzami? Zaczynamy!
Sztolnia Królowa Luiza – gdzie jest i co to za atrakcja?
Sztolnia Królowa Luiza to turystyczny kompleks podziemnych korytarzy w Zabrzu, który podzielony jest na trzy części. Jedna zlokalizowana jest przy głównej ulicy miasta (Wolności), kasy biletowe do drugiej znajdują się przy ulicy Maurycego Mochnackiego, natomiast trzecia część jest usytuowana przy ulicy Karola Miarki. Atrakcja powstała z połączenia górniczych obiektów: kopalni „Królowa Luiza” oraz Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. Zwiedzanie podziemnego labiryntu odbywa się pieszo i łodziami, natomiast w części naziemnej można skorzystać z atrakcji dla dzieci i podziwiać zdobycze techniki wojskowej. Kompleks oferuje również dodatkowe usługi, w tym sesje zdjęciowe, organizację eventów oraz usługi przewodnika polskiego i obcojęzycznego. Sztolnia Królowa Luiza i Kopalnia Guido to obiekty Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, a cały kompleks leży na Szlaku Zabytków Techniki woj. śląskiego.
Jak to się zaczęło, czyli ciekawa historia Sztolni Królowa Luiza
Historia popularnej atrakcji sięga 1779 roku, kiedy to pruski minister Friedrich Anton von Heinitz sprowadził na Górny Śląsk ówczesnego dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu, Friedricha Wilhelma von Redena. Była to jedna z kluczowych postaci w rozwoju przemysłu na Śląsku. Reden sprowadzał na te tereny wielu naukowców i przedsiębiorców, w tym Salomona Izaaka z Brabantu. Żydowski kupiec (później pracownik Urzędu Górniczego w Tarnowskich Górach) prowadził badania geologiczne, w wyniku których odkrył pokłady „czarnego złota”, co doprowadziło do powstania kopalni „Królowa Luiza” oraz innych kopalni i hut na Górnym Śląsku.
W krótkim czasie kopalnia „Królowa Luiza” stała się jedną z najważniejszych kopalń w regionie i odcisnęła swój ślad w historii śląskiego górnictwa. Z węgla wydobywanego z kopalni produkowano koks, którym zasilano piec w Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach (była to druga najstarsza odlewnia w całych Prusach i jedna z najnowocześniejszych hut w całej Europie). Kopalnia „Królowa Luiza” odegrała znaczącą rolę w państwowym przemyśle dzięki innowacyjnym rozwiązaniom, które zwiększały bezpieczeństwo i wydajność wydobycia. Prawdziwą chlubą kopalni była Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna, która stanowiła system odwadniający dla kopalni państwowych i prywatnych, a także drogę transportową łączącą Górny Śląsk i Europę Zachodnią.
„Królowa Luiza” była jedną z największych i najprężniej działających kopalni węgla kamiennego w Europie, a samo Zabrze zyskało miano stolicy polskiego górnictwa. W 1929 roku kopalnia została podzielona na dwie niezależne kopalnie: „Królowa Luiza Zachód” i „Królowa Luiza Wschód”. Po II wojnie światowej doszło do ponownego połączenia kopalni. W latach 70. kopalnia (już jako KWK „Zabrze”) została połączona z kopalnią „Bielszowice”, co nadało początek kopalni KWK „Zabrze-Bielszowice”. W 1987 roku kopalnia zatrudniała niemal 12 tys. osób i wydobyła 5 mln ton węgla.
Kopalnia zakończyła wydobycie w 1998 roku, jednak jeszcze w czasach działalności podziemne korytarze zostały udostępnione dla celów turystycznych. Otwarta w 1965 roku trasa „Ośrodek Propagandy Górnictwa” (znana również jako „czarna Wieliczka”) miała zachęcać ludzi do pracy w górnictwie. Do lat 90. na terenie kopalni prowadzono działalność turystyczną, szkoleniową i propagandową, natomiast później powstał tutaj Skansen Górniczy „Królowa Luiza” należący do Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. W 2009 roku rozpoczęto wielomilionowy i trudny technicznie proces rewitalizacji kompleksu. Proces ten obejmował m.in. udrożnienie szybów Carnall i Wilhelmina, udrożnienie Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej, a także liczne prace modernizacyjne i aranżacyjne. Prace górnicze i budowlane zakończyły się w 2018 roku otwarciem głównej atrakcji, czyli trasy wodnej.
Sztolnia Królowa Luiza – atrakcje dla dzieci i dorosłych
Zabrzańska atrakcja składa się z trzech obiektów: Sztolnia Królowa Luiza, Sztolnia Królowa Luiza – Kopalnia oraz Sztolnia Królowa Luiza – Port. Kasy biletowe znajdują się przy ulicy Wolności 408 (budynek Łaźni Łańcuszkowskiej), przy ulicy K. Miarki 8 oraz przy ulicy Maurycego Mochnackiego 12. Obiekt oferuje cztery trasy turystyczne: Podziemne Królestwo Maszyn i Rodzinna Szychta (początek przy ul. Mochnackiego) oraz Podziemny Spływ Sztolnią i Podziemne Królestwo Maszyn (początek przy ul. Wolności). Dodatkowe atrakcje znajdują się w budynku Łaźni Łańcuszkowskiej oraz w strefie zewnętrznej. W obiekcie organizowane jest również zwiedzanie podziemi w języku obcym i w języku śląskim.
Wybrane atrakcje Sztolni Królowa Luiza:
- Podziemny Spływ Sztolnią
- Podziemne Królestwo Maszyn
- Podziemna Podróż w Czasie
- Park 12C
- Park Techniki Wojskowej.
Podziemny Spływ Sztolnią
Podziemny Spływ Sztolnią to niesamowita przygoda, której można doświadczyć niemal 40 metrów pod powierzchnią ziemi. Trasa liczy ok. 2 kilometry, z czego ok. 900 metrów pokonuje się pieszo, a pozostałą część przepływa się łodzią. Jest to najdłuższy podziemny spływ w całej Europie! Podczas spływu będzie można zobaczyć podziemne porty, doświadczyć jedynego w swoim rodzaju mikroklimatu (16°C i aż 90% wilgotności), a także zobaczyć rośliny, które doskonale sobie radzą w tych trudnych warunkach. Atrakcja dostępna jest dla dzieci od 6 roku życia.
Podziemne Królestwo Maszyn
Rodziny z młodszymi dziećmi (od 4 roku życia) mogą wybrać się w trasę Podziemne Królestwo Maszyn. Podczas około 1,5-godzinnego spaceru podziemnymi korytarzami będzie można zobaczyć ducha kopalni, czyli Skarbnika, a także projekcje multimedialne na temat pracy górników. Jednak największą frajdę zapewnia uruchomienie prawdziwych górniczych maszyn, w tym 22-tonowego kombajnu. Na zwiedzających czeka również przejażdżka podziemną kolejką o wdzięcznej nazwie Karlik.
Podziemna Podróż w Czasie
Podziemna Podróż w Czasie przenosi nas do czasów rewolucji przemysłowej na Górnym Śląsku. Będzie można zobaczyć podziemny port i miejsca, w których górnicy w pocie czoła odrabiali swoją szychtę. To wyjątkowa atrakcja, dzięki której można poznać historię regionu i choć w niewielkim stopniu doświadczyć trudów pracy pod ziemią. Podczas zwiedzania korytarzy będzie można przejechać się podziemną kolejką, co z pewnością stanowi dodatkową zachętę do wybrania tej trasy. Warto jednak pamiętać, że atrakcja jest dostępna od 6 roku życia.
Naziemne atrakcje Sztolni Królowa Luiza
Sztolnia Królowa Luiza to także atrakcje, z których można skorzystać bez zapuszczania się w labirynt ciemnych korytarzy. Częścią strefy naziemnej jest Park 12C, który zapewnia urozmaiconą przestrzeń do wypoczynku, zabawy czy spotkań z przyjaciółmi. Dorośli znajdą tutaj strefę relaksu z parasolami i punktem gastronomicznym, natomiast dla dzieci przygotowano m.in. górniczy labirynt, zegar słoneczny i słoneczną fontannę. Na terenie Sztolni Królowa Luiza mieści się również Park Techniki Wojskowej, w którym można podziwiać m.in. pojazdy gąsienicowe, transportery opancerzone, wyrzutnie rakiet i czołgi. Przy ładnej pogodzie warto wybrać się również na taras widokowy utworzony na szczycie wieży szybu Carnall, z którego można podziwiać rozległą panoramę miasta.
Wszystkie atrakcje dostępne w Sztolni Królowa Luiza można sprawdzić tutaj.
Zwiedzanie Sztolni Królowa Luiza – o czym pamiętać?
Spływ podziemną rzeką czy wędrówka podziemnymi korytarzami to niezapomniane doświadczenie. Należy jednak mieć na uwadze, że pod ziemią panują inne warunki niż na powierzchni. Z uwagi na niższe temperatury (10-16°C) warto zabrać ze sobą coś ciepłego, np. kurtkę lub bluzę polarową. Lepiej nie przychodzić w klapkach czy sandałach. Bardziej odpowiednie będzie pełne, sportowe obuwie na płaskiej podeszwie. Niektóre osoby mogą odczuwać dyskomfort ze względu na wysoką wilgotność. Zwiedzanie ciasnych korytarzy może być także nieodpowiednie dla kobiet w ciąży oraz osób cierpiących na klaustrofobię i ciężkie choroby (np. choroby układu krążenia i oddechowego).
Sztolnia Królowa Luiza – informacje praktyczne
Sztolnia Królowa Luiza znajduje się ok. 18 kilometrów od Silesia Apartments, dlatego nasz obiekt doskonale sprawdzi się jako baza wypadowa do odkrywania największych atrakcji Górnego Śląska. Przed przyjazdem do kompleksu w Zabrzu należy zarezerwować termin przez stronę internetową lub telefonicznie. Bilety na atrakcje można kupić online. Można również zarezerwować termin przez internet, a za bilety zapłacić przelewem lub w kasach stacjonarnych na miejscu (kasy znajdują się przy każdym z trzech obiektów kompleksu). Oprócz biletów normalnych dostępne są bilety rodzinne i ulgowe dla dzieci, osób uczących się (do 26 roku życia) oraz emerytów i rencistów. Zniżki dostępne są również dla osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów. Trasy podziemne można zwiedzać od poniedziałku do niedzieli.
